|
Sadık Eliyeşil’in babası
HACI AHMED HİLMİ EFENDİ
(Tarsus Müftüsü..Ulema-i Alemiye)1219 da Tarsus’ta doğmuştur.Fıkıh ve din dersleri ile uğraşmıştır. Hayırsever bir zat idi. Bunun iyi adı İstanbul’ saraya kadar varmıştır. Valide Sultan Tarsusa Eshab-ı Kehf’teki mescidi ve oradaki diğer binaları ve Tarsus’taki dört çeşmeyi bunun nezaretiyle yaptırmıştır. Ahmed Hilmi Efendinin bu çalışkanlığına ve doğruluğuna imrenen Sultan Aziz’in validesi kendisini İstanbul’a davet etmiştir. İstanbul’da Sultan Aziz devrinde vefat edince Eyüp Sultan’a defnolunmuştur. Kabri şerifi Eyüp Sultan’da aşevine girilirkendir. Bu zatın İsmail Hakkı adındaki oğlu da alimlerden olup kendisine Mekke payesi verilmiştir. Hacı Ahmed Hilmi Efendinin 1262 de yazdığı Hazreti Peygamberin mevlidini ve nesebini aşare-i mübeşşere vesair Resulullahın ashab-ı kiram ve ezvac evlad akraba eşya ve dabbelerini gösterir cedvel şeklinde yazılmış kitabı vardır ki, bunun aslı Tarsus’lu Doktor Varit’tedir. Bundan başka bir manzum “Akaid Şerhi” adında bir kitabı daha vardır. Bir de fetva yazmış ise de bir yangında bu fetava yanmıştır.İnsanlar fetva alabilmek için yanlarına gittiğinde Ahmed Hilmi Efendi, önce kısa bir süre bekler, üçkez tevbe istigfar çeker ondan sonra cevap verirmiş. Bazen rabıta yapar ondan sonra cevap verirmiş.Vermiş olduğu fetvaların karşılanda diğer hoca efendiler yorum yapamazlar hatta kendileri cevap bulamadığı konularda Ahmed Hilmi Efendiye danışırlarmış…
Sultan Aziz’in validesi kendisi ile yaptığı görüşmeler neticesinde Eshab-ı Kehf tamir olunmuştur. 1289/1872 de tamir olunduktan sonra mescide kapının üzerinde ogünden bugüne kadar asıl olan şu kitabe Ahmed Hilmi Efendi tarafından yazılmıştır ve günümüze kadar onun yazdığı kitabe kapının üzerinde asılıdır.
“Bismillahirrahmanirrahim”
Cenab-ı mader-i Abdülaziz Han eyledi tecdid
Bu akdes ma’bed Eshab-ı Kehfi hasbeten lillah
Safa bulmakta ruh-u valid-i şahane Mahmud Han
Eyledikçe bin böyle eserler su be su her gah
Ana müfti-i şehir Ahmed Efendi dai-i hassı
Kılub dikkat yapıldı Tarsus’da bu ibadetgah
Kulu Nüzhet dahi tarih-i tamın eyledi takdim
Yine Eshab-ı Kehf’i zinde kıldı iştu beytullah(1289)
Tarsus için sadece din anlamında değil birçok alanda yararlılık göstermişlerdir. Ahmed Hilmi Efendinin adı Mersin de bir mahalleye “Müftü Mahallesi” adının konulmasıyla kendisinin İslam ilmi konusundaki yüksek bilgileri neticesinde saygıyı temsil etmektedir.
Hacı Ahmed Hilmi Efendi’ye sehavetinden ve hayırseverliğinden ötürü “Eliyeşil”derlerdi. Hacı Ahmed Hilmi Efendi’nin oğulları İsmail Hakkı ve Sadık Paşa’dır. Kızları da Tarsus’lu Ziya Uygur’un ailesi Şakire ve eski Mersin Müftüsü Hacı Abdullah Göğcelinin refikası Behiye Hanımdır. Hacı Ahmed Hilmi Efendinin validesi Tarsusi Mehmet Efendinin kızı Nefise Hanımın kızı Fatma Şerife hanımdır.(Oğlu Sadık Eliyeşil ile ilgili daha önceki yazı dizimizde bilgi vermiştik) 1292 yılında 73 yaşında vefat etmiştir. Kendisi tarafından kurulan vakıflar mevcuttur.Vefatından sonra vakıf mütevelliliğini oğlu İsmail Hakkı Efendi devam ettirmiştir.
KAYNAK:TARSUS’TA İZ BIRAKANLAR(Araş.Yazar KEMAL DURU)
|
